Dah duduk depan buku hampir sejam, tapi satu muka surat pun rasa macam tak masuk? Bila exam makin dekat, masalah sebenar kadang-kadang bukan tak cukup masa belajar — tetapi susah nak kekalkan fokus.
Fokus bukan bermaksud kena duduk tiga atau empat jam tanpa bergerak. Cara yang lebih praktikal ialah belajar dalam tempoh yang mampu dikekalkan, tahu apa yang hendak disiapkan dan kurangkan perkara yang mencuri perhatian. Berikut 10 teknik yang pelajar boleh cuba.
1. Tentukan satu sasaran sebelum mula belajar
Jangan mula dengan sasaran kabur seperti “malam ni nak study Sejarah”. Tetapkan hasil yang jelas, contohnya “siapkan nota Bab 3 dan jawab 10 soalan”. Bila otak tahu apa yang perlu diselesaikan, lebih mudah untuk kekal pada tugasan.
2. Belajar dalam blok masa yang pendek
Cuba fokus sekitar 25 hingga 40 minit, kemudian berehat 5 hingga 10 minit. Tak perlu ikut satu tempoh secara terlalu ketat. Kalau selepas 30 minit perhatian mula hilang, berhenti sekejap sebelum sambung semula.
3. Letakkan telefon jauh daripada meja
Telefon yang berada di sebelah buku tetap mudah mengganggu walaupun diletakkan dalam mod senyap. Kalau boleh, letak di bilik lain atau dalam beg sepanjang satu blok belajar. Semak mesej hanya ketika waktu rehat.
4. Mulakan dengan tugasan paling spesifik
Kalau rasa berat nak mula, jangan fikir tentang keseluruhan silibus. Pilih tindakan kecil: baca dua muka surat, jawab lima soalan atau hafal tiga formula. Selalunya bahagian paling susah ialah lima minit pertama.
5. Jangan sekadar baca berulang kali
Selepas membaca satu topik, tutup buku dan cuba terangkan semula dengan ayat sendiri. Untuk fakta, buat soalan sendiri atau gunakan kad imbas. Kaedah ini memaksa otak mengeluarkan semula maklumat, bukan sekadar melihatnya.
6. Buat latihan ikut keadaan exam
Sekali-sekala, jawab set soalan dengan had masa dan tanpa melihat nota. Ini membantu pelajar mengenal pasti topik yang benar-benar sudah dikuasai dan bahagian yang masih lemah.
7. Guna waktu rehat untuk bergerak
Bangun, regangkan badan, berjalan sekejap atau minum air. Elakkan membuka video pendek ketika rehat lima minit kerana lima minit mudah bertukar menjadi setengah jam.
8. Tukar subjek bila otak mula tepu
Kalau sudah lama membuat latihan Matematik, beralih seketika kepada subjek yang menggunakan cara berfikir berbeza seperti Bahasa Melayu atau Sejarah. Pertukaran yang dirancang boleh membantu mengelakkan rasa terlalu tepu.
9. Jaga tidur, makan dan air
Belajar sampai terlalu lewat setiap malam bukan semestinya lebih produktif. Kurang tidur boleh membuatkan pelajar mengantuk dan sukar memberi perhatian pada keesokan hari. Makan secara seimbang dan pastikan badan cukup air sepanjang ulang kaji.
10. Catat apa yang berjaya disiapkan
Pada penghujung sesi, tulis ringkas apa yang sudah selesai dan apa yang perlu disambung esok. Cara ini mengurangkan rasa serabut kerana pelajar tak perlu memikirkan semula dari mana hendak bermula.
Kalau masih susah fokus, ubah satu perkara dahulu
Jangan cuba kesemua teknik serentak. Pilih dua perubahan yang paling mudah — contohnya jauhkan telefon dan gunakan blok belajar 30 minit — kemudian lihat kesannya selama beberapa hari.
Untuk ibu bapa yang melihat anak memang kerap terganggu ketika belajar, baca juga 9 cara bantu anak yang susah fokus belajar. Ia lebih khusus kepada rutin dan persekitaran belajar di rumah.
Selain rutin belajar, tidur dan pemakanan, ibu bapa yang sedang mempertimbangkan sokongan nutrisi tambahan boleh semak maklumat Mindtropic di sini, termasuk kandungan produk dan kesesuaiannya sebelum membuat pilihan.
Kesimpulan
Cara fokus belajar yang berkesan bukan tentang memaksa diri belajar selama mungkin. Sasaran yang jelas, sesi lebih pendek, telefon yang jauh dan latihan aktif biasanya lebih mudah diamalkan secara konsisten. Bila exam semakin dekat, utamakan kualiti setiap sesi ulang kaji berbanding sekadar mengira berapa lama duduk di meja.